Gevolgd in de media: "Meer mensen aan het werk willen, maar besparen op activering: valt dit te rijmen?"

De Vlaamse regering kondigde vorige week een reeks besparingen aan op activering en begeleiding naar werk. In De Standaard (8 oktober 2026) zet Tine Reynaers ze op een rij en legt ze de vraag voor aan arbeidsmarktexperts.

Er wordt bespaard op het werkervaringstraject voor leefloners, waardoor OCMW's samen 33 miljoen euro minder krijgen. De RSZ-korting voor werkgevers die langdurig werklozen aanwerven verdwijnt, de toegang tot het Vlaams opleidingsverlof wordt strenger en de VDAB moet in 2029 nog eens 10 miljoen euro extra besparen. De sociale economie levert in totaal 15,4 miljoen euro in. Door de besparingen bij de VDAB verliest ook Jumpstarters zijn middelen, een project dat werkzoekenden en kwetsbare werknemers helpt om als zelfstandige te starten en een succesratio van 85 procent haalde.

Dat gebeurt terwijl in heel België intussen meer dan 43.000 langdurig werklozen een leefloon ontvangen, door de beperking van de werkloosheid in de tijd. Het kabinet van minister Demir stelt dat veel van de afgeschafte maatregelen niet werkten en dat de VDAB deze mensen efficiënter kan helpen.

De geraadpleegde professoren zijn kritisch. Ludo Struyven (KU Leuven) wijst erop dat OCMW's middelen verliezen net nu ze meer mensen moeten activeren, terwijl ook bij de VDAB wordt bespaard. Volgens hem richt de VDAB zich op werkzoekenden met arbeidspotentieel, terwijl kwetsbare profielen nood hebben aan een aanpak die ook sociale, financiële en gezondheidsdrempels wegneemt. Hij waarschuwt voor een cascade van besparingen die vooral de meest kwetsbaren treft. Ive Marx (UAntwerpen) en Stijn Baert begrijpen dat aanwervingssubsidies voor werkgevers kritisch bekeken worden, maar beklemtonen allebei het belang van begeleiding en opleiding die vertrekken vanuit de werkzoekende. Baert noemt het terugschroeven van de activering door OCMW's en van projecten als Jumpstarters een slecht idee.