Gevolgd in de media: "Historische verschuiving in 1 jaar tijd: België telt nu meer mensen met een leefloon dan werklozen"

Meer leefloners dan werklozen: wat betekent die verschuiving voor het werkveld?

Voor het eerst telt België meer mensen met een leefloon dan volledig werklozen met een uitkering. Dat blijkt uit een analyse van De Standaard op basis van cijfers van de betrokken overheidsdiensten. In augustus 2025 waren er nog 304.000 werklozen en 166.000 leefloners. Een jaar later is het aantal werklozen gedaald tot 185.500, terwijl er sinds april meer dan 200.000 leefloners zijn.

De verschuiving volgt uit de beslissing van de federale regering om de werkloosheidsuitkering te beperken tot maximaal twee jaar. Sinds januari verloren 133.000 mensen hun uitkering. In dezelfde periode kregen ruim 57.000 mensen extra een leefloon, ongeveer 43 procent. In Vlaanderen gaat het om een derde van de 35.000 geschrapte werklozen, goed voor zo’n 11.500 extra dossiers bij de Vlaamse OCMW’s.

De federale regering trekt jaarlijks 300 miljoen euro extra uit voor de OCMW’s. Volgens het Monitoringcomité is op basis van de eigen afspraken van de regering 605 miljoen euro nodig. Minister Frank Vandenbroucke stelt in een recente analyse dat België evolueert naar een bijstandsmodel voor wie lang werkloos blijft. Hij betwijfelt of de OCMW’s vandaag klaar zijn om zoveel extra mensen te begeleiden. Daarnaast besliste de Vlaamse regering om te besparen op de begeleiding tijdens werkervaringstrajecten voor leefloners. Antwerpen verliest daardoor 9 miljoen euro, Gent 2,1 miljoen en Mechelen 1,4 miljoen.

Wat betekent dit voor de werkplekarchitecten?

Werkplekarchitecten begeleiden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt naar duurzaam werk, via beroepsopleiding en werkplekleren of via andere vormen van trajectbegeleiding. Een groeiende groep van die mensen komt nu terecht bij het OCMW. Tegelijk staan de middelen om net die groep te activeren onder druk.

Dat roept concrete vragen op. Hoe vinden deze mensen de weg naar begeleiding en opleiding? Hoe verloopt de samenwerking tussen OCMW’s, VDAB en de werkplekarchitecten? Welke trajecten blijven haalbaar als de financiering daalt? Als sectorfederatie volgen we deze evolutie op. We bundelen de signalen van onze leden over de instroom en de begeleiding van leefloners, zodat we die kunnen meenemen in het overleg met beleid.